Kataforez Boya Kontrolleri ve Analizleri
Kataforez kaplamalarda boya içeriği; taşınmalardan, sarf edilmesinden (metal yüzeyine yapışmasından) ve ısıyla birlikte gerçekleşen solvent buharlaşmasından kaynaklı olarak eksilir.
Eksilen kimyasal boya bileşenleri; düzenli analizleri yapılarak her gün belirli aralıklarla banyoya geri kazandırılmalıdır.
Kaliteli bir kataforez boya uygulaması için; pigment ve reçine P/B oranına dikkat edilmelidir.
Teorik olarak metal yüzeyindeki boyanın içinde ki P/B yüzde oranı, tanktaki boyanın yüzde P/B oranından daha fazladır.
Tank içerisindeki boyada gerçekleşen elektrolitik kimyasal reaksiyonlar, tüketim ve durulamalardan taşınan sulardan kaynaklı asit, özellikle reaksiyon ve ısınmadan kaynaklı solvent azalması sorunu yaşarız.
Yukarıda saydığımız fiziksel ve kimyasal etkiler sonucunda boya içerisindeki farklı kimyasal bileşenlerin formülasyonlarının yüzde oranlarında eksilmeler yaşarız.
Bu doğal kayıpları kontrol altına almak için, bazı kimyasal analizleri düzenli olarak yapmak zorundayız.
Katı Madde Miktarı Tayini
Sabit tartıma getirilmiş çapı 50 mm kenar yüksekliği 5 mm olan alüminyum folyo kabın darası alınır. (A)
Darası alınan folyo kabın üzerine 1,0 – 2,0 gr boya numunesi konur. Tekrar tartılarak dolu ağırlık kaydedilir. (B)
Numune 110 °C sıcaklıkta fırında 60 dakika bekletilir.
Numune 20–25 °C ‘ye kadar desikatörde soğutulur.
Desikatörden çıkarılan numune tekrar tartılır.
Katı madde miktarı belirlenir
Katı madde miktarının % 14–18 aralığında olması istenir.
Kül miktarı Tayini
Sabit tartıma getirilmiş bir porselen krozenin darası alınır. (A)
Darası alınan porselen krozenin üzerine 1,5–2,0 gr numune konur. Tekrar tartılarak dolu ağırlık kaydedilir. (B)
Numune önce 110 °C’de 60 dakika fırında bekletilerek kuruması sağlanır.
Daha sonra sırasıyla, 250 °C’de 30 dakika 450 °C’de 30 dakika.
750 °C’de 20 dakika kül fırınında numunenin yanması sağlanır.
Desikatörde 20–25 °C’ye kadar soğutulur.
Desikatörden çıkarılan numune tekrar tartılır.
Yapılan analizin sonucunun %1,3–2,1 arasında olması istenir.
P/B (Katı / Kül Reçine)
Numunenin katı ve kül oranları bulunur.
Aşağıdaki formül ile P/B oranı hesaplanır.
P/B = Kül /Katı-Kül (2.23)
Yapılan analizlerin sonucunda P/B oranının 0,090–0,140 aralığında olması istenir.
pH Tayini
pH, tanktaki boyanın özellikle gerçekleşen elektrolitik kimyasal reaksiyon ve taşınmayla birlikte bozulan dengesini belirler.
Kataforez boyada pH 5.7 – 6.0 aralığındadır. pH değeri yükseldiği zaman reçine çözünürlüğü azalır ve emülsiyonun dengesi bozularak boyanın tank içinde, filtrelerde ve membranlarda topaklanmasına neden olur.
PH değeri düştüğü zamansa; borularda meydana gelen korozyon ortama demir iyonları çıkartır. Membranlarda tıkanmalara neden olur.
Kataforez sisteminin pH’a bu kadar bağlı olma nedeni, reaksiyon sırasında katot yüzeyi üzerinde Hidroksil grupları (OH-) oluşur ve pH yükselir, böylece topaklanan boya yüzeye çökerek yapışır.
Analizler günde 1 defa yapılarak kayıt altına alınır.
İletkenlik kontrolü
Boyanın iletkenliği, boyanın akımı geçirme gücünü gösterir. Kaplama kalınlığını etkiler.
Çalışan bir banyoda iletkenlik, ortaya çıkan çözünür tuzlar, polarize solventler ve asitler nedeniyle hep yükselme eğilimindedir.
İletkenlik, sistemden asit iyonlarının uzaklaştırılması veya UF atılmaları ile dengelenir.
Banyonun iletkenliğini değiştirmek için solvent miktarı yükseltilir veya katyonik gruplar (NH+) artırılır veya banyo sıcaklığı yükseltilir.
Kalibre edilmiş iletkenlik ölçme cihazı ile ölçüm yapılmalıdır. İletkenliğin 800–2500 mS aralığında olması istenir.
Analizler günde en az 1 defa yapılarak kayıt altına alınır.
Kataforez Boya Kontrolleri ve Analizleri
05 Nisan 2021
